تبلیغات
سیمای کوهمره سرخی( بزرگترین وبلاگ کوهمره) - درخت انار و تاریخچه آن
دوشنبه 14 اسفند 1391

درخت انار و تاریخچه آن

• نوع مطلب: اجتماعی ،
• نوشته شده توسط: ADMIN


درخت انار و تاریخچه آن

درخت
تاریخچه انار و روایات


درخت :

انار درخت کوچکی است که ارتفاع آن حداكثر تا 6 متر میرسد و در مناطق نیمه گرمسیری میروید. گلهای انار درشت به رنگ قرمز اناری ولی بی بو میباشد. میوه آن کروی با اندازه های مختلف دارای پوستی قرمز رنگ و یا زرد رنگ میباشد. رویهمرفته در حدود بیست نوع مختلف انار كه شامل واریته های بسیار متنوعی میباشد در دنیا موجود است. انار از گیاهان بومی ایران بشمار می آید، و امروزه به صورت وحشی در كلیه سواحل دریای شمال و نقاط استپی معتدل نظیر جنگلهای غرب در لرستان، كردستان، بختیاری و فارس میروید. ایرانیان از حدود سه هزار سال پیش با كشت انار آشنائی داشتند و با كشت مداوم آن در نقاط مختلف و مساعد آنرا به صورت اهلی درآورده و با سلكسیونهای متعدد موفق به كشت ارقام پر محصول و مرغوب تجاری در كلیه مناطق از جمله در نواحی حاشیه كویر مركزی ایران شدند. به گونه ای كه هم اكنون شهرهای مستقر در این مناطق از عمده ترین مراكز استقرار باغات انار میباشند. (تصویر یك نهال با كیفیت انار كه در 4 سالگی به مرحله بار دهی فراوان رسیده)

به جز در مناطقی با زمستان سرد و طولانی، این درخت قابلیت سازگاری با آب و هوای مختلف كه دارای بهاری آفتابی و تابستانی گرم باشند، را دارا میباشد. این درخت نسبت به سرما شدیدا حساس بوده و در دمای كمتر از 12- درجه سانتیگراد كه بیش از دو روز استمرار یابد قسمت هوائی آن از بین رفته و در شرایط دمائی سردتر حتی ریشه درخت نیز آسیب دیده و از بین خواهد رفت. از اینرو میباید قبل از احداث باغ انار نسبت به ارزیابی آب و هوائی منطقه اقدام نموده و از وضعیت دوره های سرمای زمستانه اطلاع حاصل كرد. بطور كلی میباید از احداث باغ انار در مناطقی كه برودت هوایی كمتر از 10- درجه سانتیگراد را به صورت طولانی در تناوب زمانی 30 ساله تجربه كرده اند اجتناب نمود. گرما و تابش شدید نیز موجب آفتاب سوختگی تنه و میوه درخت میشود از اینرو در مناطقی با آفتاب فراوان و تابستانی معتدل درختان انار شاداب تر و محصول آن مطلوبتر میباشد. جهت جلوگیری از آفتاب سوحتگی میوه انار باغات موجود از گذشته با تراكم زیاد كشت گردیده تا میوه درخت در سایه انداز شاخ و برگها از گزند آفتاب سوزان در امان باشد. (تصویر درخت سرمازده در بهار كه شاخه های سیاه شده از سرمای زمستان مشهود میباشد )

این درخت رشد سریعی داشته و پاجوشها و تنه جوشهای فراوانی تولید میكند. شاخه های این درخت دارای خارهای فراوان و تیز میباشد. به تجربه دیده شده درختان با خار فراوان محصول نازلتری تولید میكنند. به دلیل پاجوش فراوان در جوانی هرس این درخت و حذف پاجوشها باید از سال سوم به طور مستمر انجام گیرد. تا اسكلت اصلی درخت حفظ شود. درختان انار عمدتا به صورت چند تنه تربیت میشوند. بگونه ای كه همه جوانه ها و شاخه های جوان و پاجوشهای برآمده روی سه شاخه اصلی تنه درخت را بعد از سال چهارم به طور مرتب تا ارتفاع 1 متری حذف مینمایند. با افزایش سن، تنه اصلی دیگر پاجوش تولید نخواهد كرد.بر روی شاخه های انار پس از یك سالگی تا سال چهارم میخچه های تولید كننده میوه رشد میكنند، طول این میخچه ها متغیر و از یك تا 20 سانتیمتر دیده شده است. در تربیت و هرس درختان انار هم اكنون سعی در جلوگیری بر افزایش ارتفاع درختان و تربیت آنها تا ارتفاع حداكثر 3 متر به جهت سهولت در برداشت محصول و افزایش سایه انداز درخت به منظور جلوگیری از آفتاب سوختگی میوه آن میباشد. از اینرو رعایت تراكم كاشت (حداكثر 800 درخت در هكتار) از الزامات باغداری نوین میباشد. جهت حفظ ارتفاع درخت سربرداری سالیانه پس از سال ششم الزامی است. (تصویر درخت 3 ساله با رشد سریع كه به مرحله بار دهی رسیده و آماده هرس اسكلت میباشد)

رده بندی علمی: نام قدیمی انار یا نار در زبان یونانی نخستین بنام (Malus Puniacus) به معنای سیب كارتاژیا (Apple of cartage) آمده است و از این رو نام علمی آن از پونیكوس = كارتاژ و از كلمه گراتاتوم گرفته شده است. نام عربی آن رمّان و در انگلیسی به آن Pomegranate میگویند و رده بندی علمی آن بقرار ذیل است:

• گونه : ( granatum ) .......... جنس : ( Punica )
• راسته : ( Myrtales ) ........ خانواده : ( Punicaceae )
• رده : ( Angiospermae ) ..... زیررده : ( Dicoty ledoneae)

مشخصات گیاه شناسی درخت انار

ریشه :ریشه درخت انار بسته به نوع خاك، اندازه گودال درختكاری، قابلیت نفوذ و ریشه دوانی تا 1.5 متر بطور عمقی یا عمودی را دارا بوده و همچنین تا شعاع 2.5 متر به طور افقی امكان گسترش دارد. در شرائط معمول ریشه های این درخت در شعاع حدود 1 متر و عمق 0.7 متری از تراكم بسیار بالایی برخوردار میباشد. به طور كلی مقدار پراكندگی ریشه های انار به موازات سطح زمین از گسترش بیشتری برخوردار است . در احداث باغ انار توجه به كیفیت توسعه ریشه درختان انار اهمیت تعیین كننده دارد. این موضوع در بخش هرس ریشه و كوددهی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

شاخه : شاخه های انار باریك و معمولاً ناهموارند یعنی با توجه به ارقام گوناگون، دارای خارهائی با تعداد و طول مختلف میباشند. مثلا گونه شیرین شهسوار بدون خار و انار ترش سبز از پر خارترین واریته های انارند. شاخه ها به هنگام جوانی دارای مقطعی چهارگوش (مانند نعناع) و در رشد كامل دارای مقطعی دایره ای هستند كه بر حسب واریته خارهایی با طول متقاوت دارند. پوست ساقه تقریباً خاكستری است. درختچه انار تولید شاخه های نامنظم میكند. میوه ها در انتهای شاخه ها ی میوه دهنده كه آن را میخچه یا اسپور (Spur) میگویند میرویند. اسپورها در واقع شاخه های كوچكی هستند كه روی آن جوانه های میوه دهنده یا برگ تشكیل میشود. میخچه های میوه دهنده در روی شاخه ها 2 تا 3 ساله به وجود میایند. طول آنها بر حسب سن به یك تا 20 سانتیمتر میرسد. هر میخچه میوه دهنده در طول عمر خود 3 تا 4 مرتبه میوه میدهد.این میخجه ها بر عكس میخچه های درخت سیب دارای رشد مستقیم میباشند. اسپورهای مفید و میوه دهنده قالباً در اطراف شاخه ها تشكیل میشوند.

برگ : برگ انارهای وحشی نیزه ای كشیده، صاف و براق، كوچك و به ابعاد 3 تا 6 در 1 تا 3 سانتیمتر است. رگبرگ میانی آن سفید و مشخص میباشد،برگهای انار اهلی كامل و فاقد گشوارك یا بن برگ میباشد. برگهای جوان و چند روزه انار حنائی و عنابی رنگند و برگهای كامل آن سبز خوشرنگ و صاف هستند كه آثاری از رنگ حنائی نیز در آن جلب نظز میكند. برگهای انار متقابل و گاهی منفرد و یا فراهم اند و تا حدودی شباهت به برگ بید دارند. از نشانه های بارز ضعف عمومی درخت روشن بودن رنگ برگهای انار در اواسط بهار و ابتدای دوره رشد میباشد. آبیاری بیش از اندازه نیز در تغییر رنگ برگ این درخت موثر است. استفاده صحیح از كودهای آلی و دفن عمیق آن و تنظیم آبیاری و حفظ غلظت بهینه محلول خاك اثر كاملا آشكاری بر رنگ و طراوت برگها دارد. تاثیر كودهای شیمیایی بر تغییر رنگ برگهای درختان انار موقتی میباشد.

گل : گلهای انار بی بو و به رنگهای آتشین یا قرمز مایل به نارنجی دیده میشوند در برخی گونه های زینتی به رنگ سفید و در برخی نیز به رنگ زرد میباشند. درخت انار 3 نوبت گلدهی دارد گل اول انار از اواسط فروردین پدیدار شده و بمرور تا اواسط اردیبهشت افزایش میابد این گلها به تعداد فراوان و بیشتر از نوع علفی بوده و حدود 25 درصد از كل گلها به میوه تبدیل و بقیه از درخت ریزش میكنند، همراه گلهای علفی درصدی از گلهای مثمر نیز ریزش میكنند، میوه حاصل از گلهای اول بزرگ و بازار پسند میباشند. گل دوم انار به تعداد محدود در اواخر بهار رویش و میوه حاصل از آن كوچك تا متوسط میباشد. گلهای سوم در اواسط تابستان به میزان محدود میروید كه میوه حاصل از آن ریز و ناقص بوده و قابلیت تجاری ندارد. گلهای انار درشت و به قطر 3 سانتی متر و طول 3.5 تا 7.5 سانتی متر و به عرض 3.8 تا 5 سانتیمتر دیده شده است. گلهای كامل به شكل زنگ یا استوانه ای هستند كه دارای اعضاء نر و ماده میباشند. گلهایی انار بسته به نوع واریته دارای 4-8 كاسبرگ و به همین تعداد گلبرگ میباشد، كاسه گل در امتداد نهنج قرار دارد كه لوله ای گوشتی و ضخیم است، گلبرگها بعد از گرده افشانی میریزند. در حالیكه كاسبرگها تا انتها بصورت كنگره های نوك تیز روی تاج میوه انار باقی میمانند. تعداد پرچمهای گل انار نیز بسته به نوع واریته متفاوت و از حدود 218 تا 402 شمارش شده است. بساكها در انتهای میله پرچم واقع و در میان پرچمها مادگی با یك خامه منفرد و كلالهء گسترده قرار دارد.سابقاً تصور میشد گلهای انار فاقد شهد هستند لیكن در مطالعات بعدی بطلان این مطلب ثابت شد. مثلا در واریته واندرفول (CV. Wonderful) واقع در منطقه Tucson آریزونای امریكا مقدار شهد به اضافه 27% مواد محلول بدست آوردند. (تصویر گل مثمر انار كه گلبرگهای آن كامل شده این گل در صورت عدم ریزش از روی درخت به میوه تبدیل خواهد شد)


گلهای انار بر دو نوعند : دسته اول گلهای بارآور یا ثمری (fruitful) كه بزرگتر بوده و دارای خامه و پرچم بلند هستند كه در آن بساكها و كلاله ها تقریباً هم قد هستند. این گلها كشیده و قطرشان در محل اتصال بیشتر از قطرشان در گردن گل میباشد. دسته دوم گلهای نازا و یا علفی (barren) هستند كه اندازه آنها كوچكتر با خامه و پرچم كوتاه بوده و در آنها كلاله ها كوتاه تر و در زیر بساكها قرار دارند. این گلها كه قطرشان در محل اتصال كمتر از قطرشان در گردن است بعداً ریزش میكنند. گاهی گلهای حد فاصل یا حد وسط (intermediate) به وجود میایند كه ممكن است دارای خامه هایی به بلندی گلهای خامه بلند یا به كوتاهی گلهای خامه كوتاه باشند. (تصویر برش گل مثمر در راست و گل حد واسط و گل علفی در چپ)

گلهایی كه دارای خامه بلند هستند، گاهی تلقیح میشوند و تولید میوه هم میكنند ولی بندرت این چنین میوه هایی میرسند كه در این حالت اكثراً بد شكل و معیوب خواهند بود. گلها با خامه كوتاه هرگز تلقیح نشده و بزودی میریزند. گلبرگهای این قبیل گلها به رنگ تیره سرخرنگ بوده و دانه های گرده آن ناقص است. معمولاً گلهای خامه بلند بر روی شاخه های مسنتر رشد میكنند. در حالیكه گلهای خامه كوتاه بر روی شاخه های جوانتر ظاهر میشوند . (تصویر گلبرگها و پرچمهای گل انار)


كاسبرگ : كاسبرگهای گل انار به تعداد 4 تا 8 عدد و ضخیم میباشند كه پس از تلقیح و تشكیل میوه روی آن باقی میمانند و با میوه به رشد خود ادامه میدهند.

گلبرگ : گلبرگهای گل انار به تعداد 4 تا 8 عدد، به رنگ قرمز و به شكل نیزه و در میان لوبهای كاسه گل (در قسمت داخلی نهنج گلدانی شكل فرو رفته)‌ جای دارند.

پرچم : پرچمهای گل انار متعدد و قائم تا قدری خمیده و در نوك به رنگ قرمز میباشند و دارای بساكهای زردرنگ هستند. پرچمها در قسمت داخلی یك نهنج گلدانی شكل فرو رفته، قرار دارند. (تصویر پرچمها كلاله و بساكهای گل انار)

خامه و مادگی : خامه یا مادگی گل انار قرمز مایل به زرد و طول آن معمولاً 1.54 سانتیمتر است . كلاله آن تقریباً كروی و سبز مایل به زرد است.


تخمدان : تخمدان انار ناشكوفا و دارای 8 تا 9 برچه است كه ابتدا روی یك سطح قرار گرفته ولی بعداً روی دو سطح فوقانی و تحتانی قرار میگیرند. در سطح تحتانی سه خانه وجود دارد كه طرز قرار گرفتن تخمكها در آن محوری است و در سطح فوقانی 5 خانه با تخمكهای كناری وجود دارد در درون تخمدان دانه های بسیار زیادی وجود دارد. هر یك از دانه ها لایه گوشتی آبدار كه همان قسمت خوراكی میوه را تشكیل میدهد قرار گرفته اند، این دانه های گوشتی به صورت دسته جمعی در داخل پوست یا كیسه نازكی بسته بندی شده اند.

نهنج : نهنج به شكل فنجان عمیقی است كه ته آن 8 برچه كه در دو ردیف واقع شده اند مشاهده میگردد. 3 تا در طبقه تحتانی كه نمایشگر 3 برچه حلقه خارجی است و 5 تا در طبقه تحتانی كه نمایشگر 3 برچه خارجی است و 5 تای دیگر در قسمت فوقانی قرار دارند .

گل آذین : آذین : روی شاخه های بارده انار ممكن است از یك تا چندین گل بر روی یك شاخه بوجود آید كه یكی از آنها انتهائی و بقیه جانبی و منفرد میباشند. (تصویر دو نوع گل غیر مثمر و مثمر بروی میخچه میوه دهنده)

میوه : محصول نهائی درخت انار میوه ای است درشت و كروی با پوستی به رنگهای زرد روشن تا قرمز تیره، كه در بالا دارای تاج یا گردن میوه در اندازه كوتاه تا بلند میباشد این درخت واریته های بسیار فراوانی دارد تاكنون بیش از هفتصد رقم انار در ایران شناسایی شده و ارقام متنوع دیگری در دنیا وجود دارد.

شكل نهایی میوه این درخت تحت تاثیر واریته های آن تغییر كرده و از این رو علاوه بر رنگ پوست میوه، مزه و شكل دانه و درصد آب حبه های انار همچنین دوام و مقاومت آن به امراض و حوادث، متاثر از واریته آن میباشد. وزن میوه های تجاری انار از 200 گرم تا حدود 750 گرم میباشد. هر چه میوه درشتر و قرمزتر باشد بازار پسندی آن بیشتر است. ما بین پوست بیرونی و حبه های آبدار انار لایه گوشتی نرمی بنام پیه و برنگ عمدتا زرد روشن وجود.

در یك انار متوسط نزدیك به 800 حبه وجود دارد، داخل حبه ها مایع اصلی میوه انار با طعم ترش، شیرین و یا ملس قرار دارد در مركز حبه انار، هسته سختی وجود دارد كه دارای روغن گران قیمتی است، این روغن حاوی اسید منحصربفردی با خواص درمانی ضد سرطان میباشد. این محصول بسته به نوع واریته آن از اواسط تابستان تا انتهای پائیز آماده برداشت و عرضه به بازار میباشد. از عمده ترین ارقام انار میتوان به ملس ساوه، شیرین شهوار یزد، دانه سیاه اصفهان، رباب فارس و ... اشاره كرد.




تاریخچه و روایات :

اكثر محققین نوشته اند انار بومی ایران بوده و بتدریج در مناطق آسیای مركزی تا هیمالیا، خاورمیانه، آسیای صغیر و حوزه مدیترانه گسترش یافته است. پراكندگی وسیع انارهای وحشی در سواحل دریای خزر و همچنین جنگلهای جلگه ای و نفاط استپی مانند جنگلهای غرب در لرستان، كردستان، چهارمحال بختیاری، فارس، بلوچستان و در دامنه های جنوبی البرز، در دره های شرق و غرب منجیل و دره لوشان تائیدی بر این مطلب میباشد.

آنچه مسلم است كشت انار و بهره برداری از آن از زمان باستان متداول بوده است مثلا در كتب مذهبی آمده است (به نقل از دایرﺓالمعارف بریتانیكا) كه در آئین زرتشت نیز كشت و كار درخت انار در منازل امر نیكو محسوب میگشته و همچنین در كتیبه های تخت جمشید میتوان كنده كاریهای بزرگ انار را مشاهده كرد و این خود نشانه شناخت ایرانیان از انار و كشت و كار آن است . چنانچه گفته شده است ایران اولین زادگاه انار و پس از آن در نواحی آسیای مركزی و به شمال افریقا و یونان راه یافته است. در كتب روم مربوط به سه قرن پیش از میلاد مسیح نیز از انار و درخت آن نام برده شده است.

تئوفراستوس پدر گیاهشناسی 300 سال قبل از میلاد مسیح(ع) بر درخت انار شرح نگاشته.

بر حسب آنچه در انجیل آمده است حضرت سلیمان باغی از انار داشته است. همچنین وقتی بنی اسرائیل در بیابان برهوت سرگردان بوده اند، به خاطر از دست دادن آسایش خود در مصر غصه میخوردند و آرزوی انارهای خنك میكردند.

انار در افسانه های باستان نزد بعضی از اقوام به جهت دانه های فراوانش بعنوان سمبل عامیانه ثروت و تولید شناخته می شده است از اینرو در بعضی از نواحی تركیه هنوز هم تازه عروسان یك انار رسیده را در مراسم ازدواج به زمین میكوبند تا بدانند چند دانه به بیرون پرتاب میشود و آنرا نشانه تعداد فرزندان خود میدانند.

همچنین انار در یونان باستان سمبل عشق و تولید شمرده میشده، بنابر افسانه ها این درخت از خون اوژستیس به وجود آمده، در بعضی نواحی آسیای باستان، گاهی بعنوان خدای جوان در حال مرگ بنام ریمون نامیده میشده چنانچه اعراب نیز بدان رمان میگویند.

گل انار برای كارتاژیها (فینیقیه ایها) جنبه تقدس داشته و با این انگیزه از انار باغهایی را احداث نمودند.

هومر شاعر یونانی در قرن هفتم قبل از میلاد از درخت انار در كتاب ادیسه نام برده است و از آن درختی بعنوان درختی كه در باغهای فریسه و فریجیه پرورش داده میشده یاد كرده است.

یونانیان قدیم بر این عقیده اند كه آفردیت الهه عشق این گیاه را در یونان كاشته و وجود آن سبب گشایش و فراوانی میگردد.

انار در آیات و روایات:جهان آفرینش سرشار از نشانه ها و آیات الهی است كه هر عقل سلیم و هر دیده عبرت بینی را به شگفتی وا داشته و هر زبان حق گویی را به تحسین عظمت آفرینش وا میدارد. نشانه هائی كه در عین سادگی ظاهری خود جهانی با شكوه با نظمی پیچیده هستند و انار نیز یكی از این نشانه هاست
به راستی جزید بی مثال كدام نیرویی توان خلق چنین دانه هائی زیبا را دارد؟
و كدام دست هنرمندی توانایی چیدن این دانه ها را با اینچنین نظم پیچیده ای در كنار هم دارد؟
و كدام نقاش چیره دستی میتواند چنین رنگ بدیعی خلق كند؟
در قرآن كریم در سوره انعام آیات شریف 99 و 141 اشاراتی به این میوه بهشتی شده و همچنین در آیه 68 سوره الرحمن آورده شده :
فیها فكهه و نحل و رمان »»» در آن دو باغ میوه بسیار خرما و انار است
در روایتی از قول حضرت امام صادق(ع) آورده كه رسول اكرم (ص) فرمودند:
در هر انار دانه ای از بهشت است پس هر چه میتوانید انار بخورید.
ائمه اطهار نیز در فرمایشات خود از انار به نیكی یاد كرده و از خواص آن سخن گفته اند. از امیرالمومنین علی (ع) روایت شده است كه فرمودند: انار را با پیه اش بخورید كه معده را دباغی میكند و همچنین فرمودند: كودكان خود را انار بخورانید كه زودتر زبانشان باز میشود. ایشان در جایی دیگر به یاران خود فرمودند: انار بوی بد دهان را برطرف میكند و نفس را خوشبو میسازد.
از امام باقر(ع) روایت شده كه فرمودند میوه صدوبیست نوع است كه رأس همه آنها انار است.
در روایت دیگر آمده است كه امام صادق (ع) هر شب جمعه انار میخوردند و نیز فرموده اند: به كودكان خود انار بخورانید زیرا آنها را زودتر به جوانی میرساند. یكی از یاران امام صادق (ع) نقل میكند كه حضرت فرمودند: میخوش(ترش و شیرن) آن در معده سازگارتر است.
امام موسی كاظم(ع) میفرمایند: دود ساقه انار، حشرات را از بین میبرد.
از امام رضا(ع) همچنین نقل شده است كه خوردن انار شیرین، مرد را توانا و نیكو میسازد.
امام صادق(ع) نیز میفرمایند: هر كسی در حال گرسنگی(ناشتا) انار بخورد، تا چهل روز قلب او را روشن میسازد.

انار از دیر باز مورد نظر شعرا و سخنوران بزرگ پارسی نیز بوده است و در اشعار مختلف از انار یاد شده است.
سعدی شیرین سخن آورده كه: فهم حیران شود از حقه یاقوت انار


نظرات() 


برچسب ها: درخت انار و تاریخچه آن ، hkhv ; ، ilvi ، انار کوهمره ،
buy cialis online
جمعه 16 آذر 1397 01:53 ق.ظ

Incredible lots of awesome data!
the best choice cialis woman comprar cialis navarr online cialis tadalafil generic cialis 20mg cialis sans ordonnance cialis daily best generic drugs cialis cialis dosage recommendations cialis free trial
Buy generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 06:28 ق.ظ

Thanks, Numerous information!

how much does a cialis cost cialis 5 mg para diabeticos canadian drugs generic cialis buy name brand cialis on line cialis rezeptfrei sterreich cialis diario compra cialis kaufen wo we choice free trial of cialis cialis super kamagra how do cialis pills work
buy cheap cialis coupon
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:00 ب.ظ

You actually stated that terrifically.
enter site 20 mg cialis cost cialis tablets australia preis cialis 20mg schweiz cialis generico postepay price cialis best cialis super kamagra tarif cialis france cialis reviews look here cialis order on line when will generic cialis be available
buy tadalafil online
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:33 ق.ظ

With thanks. Plenty of data!

when can i take another cialis cialis manufacturer coupon cialis patent expiration click here take cialis recommended site cialis kanada cialis kaufen bankberweisung cialis mit grapefruitsaft miglior cialis generico buying cialis overnight sublingual cialis online
buy cials online
سه شنبه 13 آذر 1397 01:34 ب.ظ

You've made the point!
where cheapest cialis achat cialis en europe cialis 10 doctissimo buy cialis sample pack tadalafil price cialis best cialis online cialis therapie buy cialis cheap 10 mg cialis purchasing
buy cialis germany
سه شنبه 13 آذر 1397 02:07 ق.ظ

You stated this very well!
only best offers 100mg cialis cialis uk next day cialis great britain tadalafil 20 mg we use it cialis online store cialis daily dose generic cialis generisches kanada if a woman takes a mans cialis cialis 10 doctissimo legalidad de comprar cialis
buy cialis no rx
دوشنبه 12 آذر 1397 01:04 ب.ظ

Kudos, Wonderful stuff!
cialis kamagra levitra generic cialis in vietnam buy cialis online cheapest cialis super acti try it no rx cialis generic cialis 20mg tablets canadian cialis click here take cialis precios de cialis generico preis cialis 20mg schweiz
buy cialis pills online
دوشنبه 12 آذر 1397 01:48 ق.ظ

Seriously quite a lot of excellent data!
does cialis cause gout cialis 5 mg schweiz cialis bula cialis reviews cialis great britain cialis australia org tarif cialis france look here cialis order on line precios cialis peru brand cialis nl
buy cialis usa
یکشنبه 11 آذر 1397 12:44 ب.ظ

Fine information. Kudos!
cialis 5mg prix buy brand cialis cheap how does cialis work cialis online holland tesco price cialis we use it cialis online store tadalafil cialis without a doctor's prescription precios de cialis generico cialis baratos compran uk
Cialis canada
یکشنبه 11 آذر 1397 01:36 ق.ظ

Awesome tips. Thank you!
cialis 50 mg soft tab cialis 20 mg best price cialis italia gratis costo in farmacia cialis cialis venta a domicilio 5 mg cialis pharmacie en ligne buy cialis sample pack generic cialis review uk order cialis from india cialis price thailand
buy cialis without a doctor's prescription
شنبه 10 آذر 1397 12:41 ب.ظ

You said that effectively!
price cialis wal mart pharmacy fast cialis online il cialis quanto costa where do you buy cialis cialis 20 mg best price when will generic cialis be available cialis prices in england cialis billig cialis prezzo al pubblico i recommend cialis generico
buy cialis online without a prescription
شنبه 10 آذر 1397 01:09 ق.ظ

Fine postings. With thanks.
cialis venta a domicilio click now buy cialis brand cialis 5 mg schweiz side effects for cialis rx cialis para comprar cialis pills boards how much does a cialis cost cialis sale online tesco price cialis tadalafil 20mg
Buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 01:49 ب.ظ

Fine info. Cheers!
online prescriptions cialis generico cialis mexico comprar cialis 10 espa241a calis cialis 20mg prix en pharmacie cialis generico milano ou trouver cialis sur le net discount cialis cialis official site discount cialis
buy tadalafil
جمعه 9 آذر 1397 02:04 ق.ظ

Wonderful postings, With thanks!
overnight cialis tadalafil cialis official site cialis cipla best buy cialis 10 doctissimo cialis patent expiration cialis tablets australia we choice cialis uk cialis generique cialis dosage free generic cialis
Cialis generic
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:43 ب.ظ

Thanks, Ample knowledge.

cialis with 2 days delivery comprar cialis navarr cialis en mexico precio we recommend cheapest cialis click now cialis from canada buying brand cialis online cialis online napol viagra or cialis bulk cialis cialis professional from usa
buy cheap cialis no prescription
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:30 ق.ظ

Kudos. An abundance of stuff!

brand cialis nl cialis daily reviews brand cialis generic how to purchase cialis on line cialis generico pastillas cialis y alcoho price cialis wal mart pharmacy rx cialis para comprar costo in farmacia cialis sublingual cialis online
Cialis online
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:01 ب.ظ

You actually explained this terrifically.
generic cialis soft gels cialis pills in singapore cialis cuantos mg hay cialis e hiv cialis pills in singapore cialis generico postepay cost of cialis per pill free generic cialis cialis for bph buy cialis
buy cialis online
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:04 ق.ظ

Cheers, Plenty of write ups!

cialis online deutschland cialis 5 mg schweiz calis what is cialis female cialis no prescription canadian cialis cialis side effects dangers cialis uk next day 5 mg cialis coupon printable effetti del cialis
levitra online
پنجشنبه 19 مهر 1397 10:20 ق.ظ

You actually said that wonderfully!
vardenafil 20mg buy levitra levitra 20mg buy levitra online vardenafil levitra online vardenafil 20mg vardenafil 20mg levitra 20 mg bayer prezzo levitra generic
buy cialis without a doctor's prescription
سه شنبه 10 مهر 1397 06:32 ق.ظ

Very good stuff. Thank you.
cialis online nederland cialis soft tabs for sale cialis prezzo di mercato we use it 50 mg cialis dose no prescription cialis cheap discount cialis cialis tablets cialis pas cher paris cialis dosage amounts sialis
Buy generic cialis
یکشنبه 8 مهر 1397 03:57 ق.ظ

You actually suggested this exceptionally well!
cialis patent expiration buy cialis cialis online cialis daily reviews only here cialis pills cialis taglich generic low dose cialis we recommend cheapest cialis brand cialis generic buy generic cialis
buy cialis with no prescription
شنبه 7 مهر 1397 12:55 ق.ظ

Wow quite a lot of fantastic facts.
cialis taglich only best offers 100mg cialis cialis online female cialis no prescription cialis preise schweiz generic cialis tadalafil cialis en mexico precio buy cialis cheap 10 mg cipla cialis online buying cialis on internet
trust pharmacy of canada
شنبه 31 شهریور 1397 05:47 ب.ظ

Regards, Loads of tips.

canadian pharmaceuticals nafta northwestpharmacy canadian mail order pharmacies canadian medications 247 northwest pharmacies canada pharmacies buy viagrow canada online pharmacies legitimate canadian discount pharmacies in ocala fl legitimate canadian mail order pharmacies
http://cialisvbuy.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 04:14 ب.ظ

Tips well applied..
cialis pas cher paris buy generic cialis opinioni cialis generico brand cialis nl cialis usa cost cialis pills purchase once a day cialis try it no rx cialis cialis coupon acheter du cialis a geneve
canada pharmacy online
سه شنبه 13 شهریور 1397 08:31 ب.ظ

You actually explained it adequately!
online pharmacies canada drugs online canada online pharmacies drugs for sale in canada pharmacy canada buy vistagra online safe are canadian online pharmacies safe drugs for sale deep web order canadian prescriptions online drugs for sale
where to buy herbal viagra
سه شنبه 13 شهریور 1397 04:35 ق.ظ

Thanks. A good amount of posts!

where do i buy viagra online buy viagra in china viagra tablets online buy viagra low cost viagra pills to buy viagra online viagra cheap online uk buy viagra onlines viagra tablets online viagra cheap prices
Cialis prices
دوشنبه 12 شهریور 1397 08:50 ب.ظ

Truly quite a lot of wonderful advice.
cialis 10mg prix pharmaci generic for cialis precios de cialis generico cialis 20mg preis cf buying cialis on internet cialis rezeptfrei 200 cialis coupon cialis generico cialis lowest price try it no rx cialis
http://kawanboni.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 02:28 ق.ظ

Helpful postings. Many thanks!
cialis super acti only best offers cialis use order generic cialis online warnings for cialis cuanto cuesta cialis yaho tadalafil 5mg india cialis 100mg cost legalidad de comprar cialis cialis generique 5 mg no prescription cialis cheap
viagraessale.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 01:15 ب.ظ

Many thanks. I appreciate it!
buy generic cialis click here take cialis cialis 20 mg cut in half cialis generika brand cialis nl pastillas cialis y alcoho prix cialis once a da prezzo di cialis in bulgaria generic cialis 20mg uk cialis 5 mg funziona
http://viabiovit.com/100mg-viagra-uk.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:36 ق.ظ

Whoa a lot of awesome advice!
order viagra online buying cheap viagra purchase of viagra canadian viagra vigra how to buy generic viagra online generic sildenafil uk viagra cheap prices buy levitra online viagra no prescription
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30